LIST DO PREMIERA RP
Warszawa, 12 grudnia 2009 roku
Pan Donald Tusk
Prezes Rady Ministrów RP
Szanowny Panie Premierze,
W związku z wejściem w życie Traktatu Lizbońskiego pragniemy zwrócić Pana uwagę na fakt, iż podpisując Traktat, zobowiązał się Pan między innymi do przestrzegania postanowień jego artykułu 17 (dawny art. 16 C), w którym stwierdza się, co następuje:
1. Unia szanuje status przyznany na mocy prawa krajowego kościołom i stowarzyszeniom lub wspólnotom religijnym w Państwach Członkowskich i nie narusza tego statusu.
2. Unia szanuje również status organizacji światopoglądowych i niewyznaniowych przyznany im na mocy prawa krajowego.
3. Uznając tożsamość i szczególny wkład tych kościołów i organizacji, Unia prowadzi z nimi otwarty, przejrzysty i regularny dialog.
Przepis ten, który istniał dotąd w prawie europejskim w formie Deklaracji nr 11 w sprawie statusu kościołów i organizacji bezwyznaniowych, dołączonej do aktu końcowego Traktatu Amsterdamskiego, ma obecnie charakter wiążący. Państwa Unii Europejskiej zobowiązują się w nim między innymi do równego traktowania Kościołów i organizacji światopoglądowych, nadając w ten sposób „materialny” kształt normie zakazującej dyskryminacji ze względu na wyznanie lub jego brak. Włączenie Deklaracji do Traktatu reformującego oznacza, że w Unii Europejskiej zasada niedyskryminacji odnosi się nie tylko do jednostek, ale również do organizacji, w których osoby religijne lub niereligijne mogą zaspokajać swoje ważne potrzeby duchowe, intelektualne i społeczne.
Mając powyższe na uwadze, zwracamy się do Pana z prośbą o podjęcie dialogu z organizacjami światopoglądowymi, zrzeszającymi osoby bezwyznaniowe. Jego przedmiotem powinny być najważniejsze problemy tej grupy społecznej oraz ważne dla członków mniejszości bezwyznaniowej kwestie społeczne i polityczne.
Jednym z celów tego dialogu powinno być zawarcie z organizacjami światopoglądowymi porozumienia co do ustawy analogicznej do ustaw o stosunku państwa do działających w naszym kraju Kościołów, która zapewni tym organizacjom i ich członkom te same prawa, wolności i przywileje, jakimi cieszą się Kościoły i ich członkowie.
Chodzi zwłaszcza o uzyskanie równych z Kościołami uprawnień dotyczących zakresu autonomii organizacji światopoglądowych, o uprawnienia dotyczące działalności oświatowej, prawo do emitowania w publicznych środkach przekazu programów społecznych i kulturalnych oraz prawo do zwolnień podatkowych i innych przywilejów majątkowych, z których korzystają Kościoły.
Podjęcie dialogu, o którym mowa w punkcie 3 art. 17 Traktatu, oraz zawarcie porozumienia, o które apelujemy, ograniczy zasięg dyskryminacji osób niewierzących w Polsce i przyczyni się do złagodzenia napięć społecznych na tle sporów światopoglądowych, stworzy bowiem platformę do rzeczowych rozmów i uzgodnień w tych ważnych dla wielu Polaków, a pogłębiających podziały społeczne sprawach.
Z poważaniem,
W imieniu zarządu Towarzystwa Humanistycznego, Klubu „Sapere Aude” i przyjaciół:
Halina Postek
Prof. Barbara Stanosz
Prof. Ryszard Paradowski
Urszula Nowakowska
Jerzy Szafjański
Prof. Jerzy Drewnowski
Prof. Krzysztof Dołowy
Nyegosh Dube
Andrzej Dominiczak
Ewa Jaworska
Nina Sankari
Aleksandra Postek